Το πρωί της 24ης Ιουνίου 1891 (6 Ιουλίου με το σημερινό ημερολόγιο) ένας βασιλιάς αποβιβάστηκε στους Μύλους. Εκείνη τη μέρα εγκαινιάστηκε η σιδηροδρομική γραμμή από τους Μύλους προς τα βουνά και την Τρίπολη, και δύο αθηναϊκές εφημερίδες έστειλαν ανταποκριτές. Τα ρεπορτάζ τους μας δίνουν την πιο ζωντανή εικόνα που έχουμε για το χωριό μας στην εποχή του σιδηροδρόμου.
Έξι το πρωί: ένα πλοίο στον κόλπο
Το βασιλικό πλοίο Σφακτηρία έπιασε στους Μύλους στις έξι το πρωί, «μετά ωραίον πλουν». Περνώντας από το Ναύπλιο χαιρετίστηκε με κανονιοβολισμούς. Πάνω βρίσκονταν ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄, οι γιοι του, οι πρίγκιπες Νικόλαος και Ανδρέας, και ο πρωθυπουργός Θεόδωρος Δηλιγιάννης.
Οι προσκεκλημένοι είχαν ταξιδέψει την προηγουμένη από την Αθήνα στο Ναύπλιο. Εκείνο το πρωί το τρένο τους τους έφερε στους Μύλους, άφησε εκεί τους επισήμους και τους δημοσιογράφους και συνέχισε αμέσως για την Τρίπολη. Έτσι το πρώτο τρένο στη νέα γραμμή ήταν το τρένο των προσκεκλημένων και όχι του βασιλιά.
Οκτώ η ώρα: μυρτιές στον μόλο
Στις οκτώ ακριβώς ο βασιλιάς αποβιβάστηκε, με μικρή στολή ναυάρχου και τον αστέρα του Μεγαλόσταυρου στο στήθος. Πλήθος κόσμου είχε μαζευτεί στον μόλο, που ήταν στολισμένος με μυρτιές και δάφνες, δίπλα σε μια σημαιοστόλιστη αψίδα. Ο δήμαρχος Αργείων Καλμούχος καλωσόρισε τον βασιλιά με σύντομη προσφώνηση. Ο βασιλιάς έσφιξε εγκάρδια το χέρι του Ερνέστου Ρολέν, του Βέλγου διευθυντή της κατασκευαστικής εταιρείας, και ανέβηκε με το τρένο από τον μόλο ως τον σταθμό.
Ο σταθμός ήταν σημαιοστολισμένος. Μπροστά του είχε παραταχθεί η ίλη ιππικού του Άργους, την οποία επιθεώρησε ο βασιλιάς με τους πρίγκιπες. Έπειτα ο Αρχιεπίσκοπος Αργολίδος Νίκανδρος τέλεσε τον αγιασμό της νέας γραμμής. Η θερμοκρασία ήταν 34 βαθμοί υπό σκιάν, και ο αρχιεπίσκοπος, έγραφε ειρωνικά το Άστυ, «είχε το θάρρος να παρατείνει την τελετή επί μισή ολόκληρη ώρα». Αγιάστηκαν ακόμη και οι άμαξες. «Επί τέλους γην ορώμεν», αναστέναξε ο ανταποκριτής όταν τελείωσε.
Λαθρεπιβάτες και μια πλόσκα κρασί
Όταν το βασιλικό τρένο ξεκίνησε από τους Μύλους μέσα στις επευφημίες του πλήθους, πολλοί απρόσκλητοι σκαρφάλωσαν στα βαγόνια για να φτάσουν ως την Τρίπολη. Δύο φορές σταμάτησε το τρένο για να τους κατεβάσουν. Κατά το Άστυ, οι χωροφύλακες, «φίλοι τους», τους βοηθούσαν κάθε φορά να ξανανέβουν. Μια γριά πρόσφερε στον βασιλιά μια πλόσκα γεμάτη κρασί και ένα μεταξωτό μαντήλι γεμάτο φρούτα.
Δύο μέρες νωρίτερα μια δυνατή βροχή είχε προκαλέσει ζημιές στη γραμμή και το βασιλικό όχημα είχε μάλιστα εκτροχιαστεί. Οι αρχές ήθελαν να ματαιώσουν το ταξίδι του βασιλιά, αλλά το προσωπικό της εταιρείας επισκεύασε τη γραμμή εγκαίρως.
Επιστροφή το βράδυ
Στην Τρίπολη 140 προσκεκλημένοι κάθισαν σε επίσημο γεύμα. Το βράδυ τα τρένα κατέβηκαν πάλι στους Μύλους. Ο βασιλιάς αποχαιρέτησε τους παρισταμένους και μια λέμβος τον μετέφερε στη Σφακτηρία, που ήταν αγκυροβολημένη στον κόλπο· ο πρωθυπουργός ακολούθησε με άλλη λέμβο. Στις τέσσερις τα ξημερώματα το πλοίο έφτασε στον Πειραιά.
Γιατί μετράει αυτή η μέρα
Για χρόνια ο ιστότοπός μας έγραφε ότι η γραμμή προς την Τρίπολη άνοιξε την 1η Φεβρουαρίου 1892. Οι εφημερίδες του 1891 δείχνουν ότι εγκαινιάστηκε στις 24 Ιουνίου 1891 με το παλαιό ημερολόγιο, δηλαδή στις 6 Ιουλίου με το σημερινό. Τα τακτικά δρομολόγια για το κοινό ξεκίνησαν τον Αύγουστο του 1891. Η γραμμή ήταν έργο του Χαρίλαου Τρικούπη, όμως την εγκαινίασε ο αντίπαλός του Δηλιγιάννης. Λίγους μήνες αργότερα η κατασκευαστική εταιρεία έμεινε χωρίς χρήματα και εκατοντάδες εργάτες έμειναν απλήρωτοι· αυτή είναι μια άλλη ιστορία.
Πηγές
- Το Άστυ (Αθήνα), 26 Ιουνίου 1891, αρ. 202, σ. 1–2: «Τα εγκαίνια του σιδηροδρόμου Τριπόλεως». Βιβλιοθήκη της Βουλής, hdl 20.500.14199/5114438.
- Εφημερίς (Αθήνα), 25 Ιουνίου 1891, αρ. 176, σ. 2: «Η εορτή των εγκαινίων από Μύλων εις Τρίπολιν». Βιβλιοθήκη της Βουλής.
- Πρωΐα, 4 Αυγούστου 1891, και Νέα Εφημερίς, 5 Αυγούστου 1891: έναρξη των τακτικών δρομολογίων.
- Ημερομηνίες των πηγών με το παλαιό ημερολόγιο.


