De kerken van Myloi

Ten zuiden van het dorp, bij de bronnen van Lerna

Kerk van Agios Dimitrios

Feestdag 26 oktober

De kerk staat aan de zuidrand van het dorp, bij de begraafplaats en de bronnen van Lerna. Ze is een van de stops op de wandelroute van Visit Myloi.

De heilige

De heilige Demetrius van Thessaloniki was een christelijke martelaar uit het begin van de 4e eeuw, die onder de Romeinse keizers ter dood werd gebracht. Hij is een van de meest geliefde heiligen van Griekenland en de beschermheilige van Thessaloniki, vaak afgebeeld als jonge soldaat te paard.

De soldaat-martelaar van Thessaloniki

Volgens zijn levensbeschrijving kwam Demetrios uit een vooraanstaande familie in Thessaloniki en was hij officier in het Romeinse leger. Toen bekend werd dat hij het christelijk geloof verkondigde, werd hij opgesloten in een badhuis en daar rond 306 op bevel van de keizer met speren gedood. Kort daarvoor had de jonge Nestor, met zijn zegen, in de arena Lyaios verslagen, de favoriete gladiator van de keizer. Boven de plek van zijn martelaarschap werd later een grote basiliek gebouwd, die nog altijd midden in Thessaloniki staat.

De mirrevloeier en het zomertje van Agios Dimitrios

Demetrios heet de Myrovlytis, de mirrevloeier, omdat uit zijn graf geurige olie zou zijn gevloeid. Zijn feestdag op 26 oktober valt vaak in een periode van zacht herfstweer die de Grieken ‘het zomertje van Agios Dimitrios’ noemen. Op veel plaatsen markeerde de dag ook het eind van het boerenjaar: de nieuwe wijn gaat open, en vroeger sloten herders en landarbeiders rond deze datum hun afspraken af.

Route (opent in een nieuw tabblad)

Ruïne in het kasteel op de Pontinos, 14e eeuw

De verloren kerk in het kasteel

Ruïne Feestdag: Onbekend

Myloi heeft drie kerken die in gebruik zijn, en een vierde die eeuwenlang vergeten was. Op een Duitse opmetingstekening van het kasteel uit 1957 staat een klein gebouw tegen de oostmuur van de voorburcht aangegeven als “Kirchenruine”: kerkruïne.

Wat de archeologen vonden

De ruïne is inmiddels onderzocht. Het is een kleine kerk met één ruimte, ongeveer 9,00 bij 4,80 meter, met een halfronde apsis aan de oostkant. De apsis rust op de kasteelmuur, die op dat punt naar buiten buigt om er ruimte voor te maken. Het koor had een geplaveide vloer die één trede hoger lag, en er is geen spoor van een gemetseld altaar of van een iconostase. Voor de onderzoekers zijn dat aanwijzingen dat het een Latijnse, rooms-katholieke kerk was, gebouwd voor de Frankische heren van het kasteel. Dat is een sterke aanwijzing, geen bewijs.

Een priester die moest blijven

In zijn testament van 1347 liet Gautier VI de Brienne, heer van Argos en Nauplia, elk jaar zestig hyperpyra, Byzantijnse gouden munten, na voor een kerk en haar priester op zijn landgoed Kiveri. Het geld moest komen uit de huur van een winkel in Argos waar laken werd verkocht. In ruil daarvoor moest de priester vast op het kasteel wonen en elke dag de mis opdragen. Nog eens vijftig hyperpyra waren bestemd voor de boeken, het liturgisch vaatwerk en de inrichting van de kerk. Of het om hetzelfde gebouw gaat, valt niet te bewijzen. Maar ergens op de heuvel Pontinos droeg ooit een priester elke ochtend de mis op boven de vlakte van Argolida, omdat zijn heer dat zo had gewild.

Wat we niet weten

De naam van de kerk, haar heilige, de precieze bouwdatum en wie de priester was, zijn nog altijd onbekend.

Bron: I. Varalis, K. Bountouris, G. Tsekes, ‘Το Λατινικό κάστρο CHIVERI στους Μύλους Λέρνας’ (conference Fortification architecture in the Peloponnese, Loutraki 2011), and the will of Gautier VI de Brienne (1347), both as cited by Argoliki Vivliothiki, ‘The Chamires castle’ (10 Sept 2026); W. E. McLeod, ‘Kiveri and Thermisi’, Hesperia 31 (1962) 378–392.

Route (opent in een nieuw tabblad)